پاسداشت ترویج علم در یک سه‌شنبه ‌شب بارانی

پاسداشت ترویج علم در یک سه‌شنبه ‌شب بارانی

مجله واوک را در تلگرام دنبال کنید

کافه گالری آس در روز سه‌شنبه، هفتم دی‌ماه ۹۵، میزبان مراسم اهدای نخستین جایزه چراغ بود؛ مراسمی متفاوت و به‌یادماندنی در یک شب بارانی.
در این برنامه که با حضور شماری از فعالان ترویج علم ایران برگزار شد، نه از سخنرانی‌های طولانی و کسالت‌بار خبری بود و نه از تشریفات بی‌مورد و خسته‌کننده.
اجرای هنرمندانه قطعاتی از باخ توسط خانم «ایزدی پارسا» نوازنده ویولن‌سل؛ یکی از انتخاب‌های خلاقانه و تحسین‌برانگیز طراحان این برنامه بود، که به گرم‌تر کردن حال‌وهوای برنامه کمک کرد.
در بخش تقدیر از برگزیدگان، جایزه «یک عمر تلاش برای ترویج علم» توسط دکتر زارع، (استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و فعال ترویج علم) به «دکتر محمد باقری» اهدا شد.

1st-cheragh-prize-10دکتر باقری در سخنانی کوتاه، تاریخ علم را فصل مشترک ریاضیات، نجوم، تاریخ ادبیات، زبان‌های مختلف و باستان‌شناسی دانست و تاکید کرد: «درکنار افرادی که مرزهای دانش را به پیش می‌برند، افرادی نیز باید این دانش کسب شده را تعمیم دهند.»
دکتر باقری اضافه کرد: «از طریق کسب تجربیات طی سفرهای خارجی این نتیجه حاصل شد که آموزش علم با استفاده از طبیعت و به طریقی ملموس، در یادگیری آن از طریق افراد مختلف نقش بسزایی خواهد داشت و این تجربه منجر به ایجاد تورهای علمی گشت.»
وی اشاره‌ای هم به مجموعه «فیزیک از زبان فیزیکدانان» کرد که با همکاری دکتر صدری افشار به انتشار رسیده است، مجموعه‌ای از مقالات به زبان‌های مختلف که می‌تواند الهام‌بخش فیزیکدانان باشد.
دکتر باقری در بخش‌هایی از صبحت‌هایش تعبیر زیبایی هم از ساعت‌های آفتابی کرد: «ساعت‌های آفتابی در میانه راه ریاضی و نجوم و هنر و تاریخ علم قرار گرفته است و شیوه جذابی برای جلب نظر مردم به دنیای علم بوده و خواهد بود.»

سپس نوبت به معرفی برنده جایزه «دانشگر مروج علم» رسید. هدیه این بخش توسط دکتر حسینی (رییس موزه ملک) به «دکتر مجید میرزا وزیری» اهدا شد.

1st-cheragh-prize-19دکتر میرزا وزیری، فعالیت‌هایش را اینگونه برای حاضران در مراسم توضیح داد: «با توجه به فهم دیر و سخت ریاضی تلاش شده تا ریاضیات از طریق داستان‌نویسی و به شیوه‌ای قابل فهم برای دانش‌آموزان تدریس شود.»
وی پیرامون مسابقات دانش‌آموزی ریاضی گفت: «در شهرهای مختلف و با هماهنگی و برنامه‌ریزی‌های قبلی دانش‌آموزان را برای برگزاری مسابقات ریاضی در محلی جمع می‌شوند و در مسابقات شرکت می‌کنند، که این برنامه در واقع تجربه‌ای از زندگی است و دانش‌آموزان با علاقه و هیجان این مسابقات را دنبال می‌کنند، برای نمونه در سال گذشته ۱۴ هزار دانش‌آموز در این مسابقات شرکت کردند.»
او اشاره‌ای هم به شهر ریاضی داشت: «شهر ریاضی محلی است که در آن دانش‌آموزان با ریاضیات آشنا می‌شوند و با وارد شدن به این ساختمان احساس وارد شدن به شهر ریاضی را دارند.»
دکتر باقری اضافه کرد: «کسی که اهل علم است باید اهل ترویج علم هم باشد، این همان اصل ترویج علم است. اما در جامعه ما به این‌صورت نیست و افرادی که ادعای علم دارند، اهل ترویج آن نیستند. مثلا برخی تعدادی زیادی مقاله نوشته‌اند اما به زبانی است که دانش‌آموزان متوجه نمی‌شوند.»

اما جایزه «مروج علم سال» توسط مهندس احمد دالکی، (از پیشکسوتان ترویج علم ایران) به «گروه ساروس» اهدا شد. چند نفر از اعضای گروه ساروس هم به نمایندگی از این گروه به معرفی فعالیت‌ها و برنامه‌هایشان پرداختند.

1st-cheragh-prize-28یکی از نقاط تمایز جایزه چراغ؛ انتخاب خلاقانه و متناسب هدیه برگزیدگان بود. چراغ؛ از برندگان نخستین دوره این جایزه با اهدای فسیل «آمونیت» و تندیس چراغ تقدیر کرد.

1st-cheragh-prize-33در بخش پایانی این برنامه نیز دکتر شاهین زمان، (دیرین‌شناس) درباره‌ فسیل آمونیت توضیحاتی ارایه کرد:
«آمونیت‌ها از خانواده سرپایان و اجداد هشت‌پاها هستند که دارای صدفی خارجی هستند و موجود آمونیت در داخل صدف قرار دارد که این صدف توسط خوده موجود زنده ساخته می‌شود.
به تدریج موجود زنده این صدف را بزرگ‌تر کرده و به آن را به شکل حجره‌حجره می‌سازد و با هربار ساخت حجره در آخرین حجره ساخته شده زندگی می‌کند. این صدف به‌وسیله کانالی تمام این حجره‌ها را به هم وصل می‌کند. این حجره‌ها از گازی که توسط خوده موجود تولید می‌شود، پر شده که این گاز باعث شناگری این موجود می‌شود. این صدف درپوشی دارد که موجود زنده در هنگام احساس خطر، در آخرین حجره خود را جمع کرده و درپوش باعث مخفی شدن موجود می‌شود. تعداد این حجره‌ها ممکن است نشان دهنده سن موجود زنده باشد که البته این نظریه قطعی نیست و به اثبات نرسیده است.

1st-cheragh-prize-30گونه‌های زنده این موجود هم اکنون به تعداد یک یا دو گونه در آب‌های اطراف استرالیا و تحت حفاظت زندگی می‌کنند. یکی از این گونه‌ها از ۶۵ میلیون سال پیش باقی مانده و در حال زیست است.»

مجله واوک ضمن تبریک به برندگان نخستین جایزه چراغ؛ برای بانیان این جایزه در ادامه این مسیر ارزشمند آرزوی موفقیت دارد.
در ضمن گزارش تصویری این مراسم را اینجا می‌توانید ملاحظه کنید.